Home > Tropische ziekten > Echinokokkose

A  A  A 

Zie ook Taeniasis. 1. Echinococcus granulosus, een kleine lintworm (2-5 segmenten; 3-8 mm) van de hond, die er tienduizenden kan dragen. Eieren in de feces en aan haren van pels/vacht, poten en snuit. De larven van deze worm (Echinococcus- of hydatidecysten) ontwikkelen zich vooral in lever en longen van schapen, runderen en paarden. De mens wordt besmet door contact met een geïnfecteerde hond, meestal tijdens de kinderjaren. Aan de binnenwand van de met helder vocht gevulde cyste ontwikkelen zich broedkapsels met scolexblaasjes (voorzien van haken), die loskomend het hydatidezand vormen. Wanneer scolexblaasjes door een scheur in de wand buiten de cyste raken, kunnen ze zich tot nieuwe echinokokkencysten ontwikkelen (secundaire cysten). Soms vindt deze ontwikkeling binnen de primaire cyste plaats en ontstaan de zgn. dochterblazen. De buitenwand van de cyste wordt in de lever door een bindweefselkapsel omgeven (niet in andere organen). Bij de mens wordt meestal één primaire cyste aangetroffen, veelal in de lever, soms in de longen, minder vaak in andere organen. Zij groeien langzaam, na vele jaren kan de inhoud 1 l of meer worden; door trauma kunnen zij barsten, door secundaire infectie veretteren, bij afsterven verkalken. Autochtone infecties door het voederen van honden met slachtafval komen in Nederland en België nog uitermate zelden voor; daarentegen wel importinfecties bij gastarbeiders uit het Middellandse Zeegebied. Beruchte haarden: Zuidoost-Europa, het Nabije Oosten, de Maghreb, Australië, Argentinië. 2. E. multilocularis komt voor op het noordelijk halfrond, inclusief Centraal-Europa, Duitsland en Zwitserland. Vossen in grote delen van België en in het grensgebied van Nederland en Duitsland zijn geïnfecteerd. Echinokokkose is veelal een asymptomatische parasitosis die toevallig ontdekt wordt. De zich geleidelijk uitzettende blaas of massa wordt goed getolereerd, totdat omvang en plaats pijn en/of disfunctie veroorzaken. De uniloculaire E. granulosus-hydatide vestigt zich vooral in lever en in mindere mate in longen, milt, nieren, hersenen, spieren en beenderen (spontane breuk). Als de cyste lekt of openbarst door trauma of chirurgie kan het plotselinge contact met de inhoud leiden tot urticaria over het gehele lichaam en zelfs shock, kenmerk van anafylaxie. Na bacteriële besmetting volgt pusophoping, empyeem en peritonitis. Rond E. multilocularis wordt geen bindweefselkapsel gevormd; dochtercysten worden naar buiten gevormd en de infectie gedraagt zich als een maligne tumor met invasie van omringend weefsel. Eosinofilie is matig en ontbreekt vaak. Met behulp van röntgenonderzoek worden de cysten opgespoord in longen en beenderen, en met behulp van echografie en CAT-scan in lever en andere inwendige organen. Serologische tests zijn positief bij ongeveer 70-90% van de patiënten. Negatieve serologische bevindingen geven dan ook geen uitsluitsel. Aanwezigheid van scolexblaasjes of -haken in sputum (na cysteruptuur) of peroperatieve punctievloeistof of membraan, geeft zekerheid; proefpunctie zonder specifieke voorzorgsmaatregelen (zoals bij PAIR, zie verder) is, wegens gevaar voor uitzaaiing, niet aanvaardbaar tenzij verricht met fijne naald en op geleide van echo of CT en alleen in de lever. In toenemende mate wordt punctie, aspiratie, injectie en re-aspiratie (PAIR) toegepast, meestal voorafgegaan (1-4 weken) en gevolgd (1 tot 3 maanden) door albendazol. Bij enkelvoudige cysten of bij contra-indicatie voor operatie wordt albendazol toegepast gedurende 3 maanden, of langer. Operatie is nu niet meer de therapie van voorkeur, maar bij bestaan van een enkele cyste die gemakkelijk te verwijderen is, is dit curatieve therapie. Cysten met verkalkte wand behoeven geen behandeling. E. multilocularis: albendazol vele maanden tot jaren, wellicht levenslang. Slachtkeuring, destructie van besmette organen, zodat honden niet geïnfecteerd worden. In endemische gebieden contact met honden vermijden.

Inloggen

Gebruikersnaam: Wachtwoord:   Onthoud gegevens